Blog ·
Padel puanlama kuralları: sayı, oyun, set ve altın sayı
Padel puanlaması tenisten alınmıştır ama kortta üç noktada kafa karışır: 40-40’ta ne olur, 6-6’da ne olur ve servis sırası kimde. Bu yazı sıfırdan başlar, üçünü de örnekle kapatır.
Puanlama üç katmanlıdır: sayı, oyun, set
Padelde maç setlerden, set oyunlardan, oyun da sayılardan oluşur. Yani en küçük birim sayıdır; dört sayı bir oyun eder, altı oyun bir set eder, iki set (genellikle) maçı bitirir. Skor okunurken de bu sırayla söylenir: önce set durumu, sonra oyun, sonra o anki sayı.
Tenisten farklı olarak padel her zaman çift oynanır: kortta dört oyuncu vardır, iki ikişerlik takım. Puanlama takım başınadır; bir takımın iki oyuncusu aynı skoru paylaşır.
Sayılar: 0, 15, 30, 40, oyun
Bir oyun içinde sayılar sırayla 15, 30, 40 diye ilerler; sıfıra “sıfır” (İngilizcede love) denir. Bir takım 40’tayken bir sayı daha kazanırsa oyunu alır — ancak rakip de 40’ta değilse.
Skor her zaman servis atan takımın sayısı önce söylenir. Servis atan takım 30, karşı takım 15’teyse skor “otuz – on beş”tir; tersi durumda “on beş – otuz”. Kortta en çok tartışma buradan çıkar: iki taraf da “30-15” der ama biri kendi sayısını önce söylüyordur.
| Kazanılan sayı | Söylenişi |
|---|---|
| 0 | sıfır (love) |
| 1 | on beş |
| 2 | otuz |
| 3 | kırk |
| 4 (ve en az 2 fark) | oyun |
40-40: avantaj mı, altın sayı mı?
İki takım da 40’a gelirse skor “berabere” (deuce, İspanyolcada iguales) olur ve oyunun nasıl biteceği hangi kuralla oynadığınıza bağlıdır. İki yaygın kural var; maçtan önce hangisiyle oynayacağınızı konuşun.
Avantaj kuralı (klasik)
Beraberlikten sonra bir sayı kazanan takım avantaj alır. Aynı takım bir sonraki sayıyı da kazanırsa oyun onundur; kaybederse skor yeniden beraberliğe döner. Oyun ancak bir takım arka arkaya iki sayı alınca biter. Uzun, çekişmeli oyunlar bu kuralla çıkar; 40-40’tan sonra sekiz-on sayı sürebilir.
Altın sayı (punto de oro)
Beraberlikte tek bir sayı oynanır ve onu kazanan oyunu alır. Avantaj yoktur. Kuralın önemli bir ayrıntısı var: altın sayıda servisi karşılayan takım, servisi hangi tarafından (sağ mı sol mu) karşılayacağını seçer. Profesyonel turda (Premier Padel) altın sayı kullanılıyor; kulüp maçlarında ve turnuvalarda saat kazandırdığı için giderek yaygınlaşıyor. Amatör maçların çoğu hâlâ avantajla oynanır.
Hangisi daha iyi? Zaman sınırlı bir kort kiraladıysanız altın sayı maçı öngörülebilir kılar. Uzun rallilerden ve dönüşlü oyunlardan hoşlanıyorsanız avantaj daha tatmin edici. Kuralı maçın ortasında değiştirmeyin.
Oyunlar ve set: 6 oyun, 2 fark
Bir seti altı oyunu en az iki farkla alan takım kazanır: 6-0, 6-1, 6-2, 6-3, 6-4 set biter. 5-5’te set devam eder; 7-5 seti kapatır. Skor 6-6 olursa devreye tie-break girer (aşağıda).
Maç genellikle üç setin ikisini alan takıma gider. Bazı turnuvalarda tek set, bazılarında da üçüncü set yerine süper tie-break oynanır.
Tie-break: 6-6’da ne olur?
Tie-break ayrı bir küçük oyundur ve sayılar 15-30-40 değil, 1-2-3 diye sayılır. Yedi sayıya en az iki farkla ulaşan takım tie-break’i ve seti 7-6 alır. 6-6’ya gelinirse iki fark oluşana kadar sürer (8-6, 9-7, 10-8…).
Tie-break’te servis düzeni farklıdır:
- Sırası gelen oyuncu ilk sayıyı tek başına atar.
- Ondan sonra servis her iki sayıda bir el değiştirir; sıradaki oyuncu iki servis atar.
- Her altı sayıda (6, 12, 18…) taraf değiştirilir.
Tie-break’i kazanan takım seti alır, ama bir sonraki sette servise tie-break’te ilk servisi atmayan takım başlar.
Süper tie-break (maç tie-break’i)
Kulüp turnuvalarında ve zaman kısıtlı liglerde üçüncü set yerine süper tie-break oynanır: kural aynıdır, hedef 10 sayıdır (yine iki fark). Kazanan üçüncü seti 1-0 almış sayılır. Maçtan önce “üçüncü set süper tie-break mi?” diye sorun; çoğu tartışma 1-1’den sonra çıkar.
Servis: kim, nereden, nasıl
Padel servisi alttan atılır: top önce yere, bel hizasının altından vurulur ve çapraz servis kutusuna gitmelidir. Her sayıda iki servis hakkı vardır; ikisi de hatalıysa sayı rakibindir. Top fileye dokunup servis kutusuna düşerse (let) servis tekrarlanır; kutunun içindeki tel örgüye ya da cama ikinci sekmeden önce çarparsa hatalıdır.
Servis sırası dört oyuncu arasında döner
Servisi atan takım her oyunda değişir. Takım içinde de sıra bellidir: ilk servis oyununda A takımından biri, sonraki oyunda B takımından biri, sonra A takımının diğer oyuncusu, sonra B’nin diğeri. Bu dört oyunluk döngü set boyunca sürer; yeni sette sıra yeniden belirlenir ama takım içi düzen korunur. Servisi sağdan başlatırsınız ve her sayıda sağ–sol değişir: skor toplamı çift (0-0, 15-15, 30-0…) ise sağdan, tek ise soldan.
Karşılayan takım da düzenlidir: bir oyuncu hep sağ (deuce) kutusundan, diğeri hep sol (avantaj) kutusundan karşılar; set bitmeden yer değiştiremezler.
Taraf değiştirme
Takımlar tek sayılı oyunlardan sonra taraf değiştirir: 1, 3, 5, 7… oyun toplamı tek olduğunda. Yani setin ilk oyunundan sonra hemen, ardından iki oyunda bir. Tie-break içinde her altı sayıda bir. Güneş ve rüzgâr etkisi kapalı kortta az olsa da kural aynıdır; en sık “taraf değiştirmeyi unuttuk” hatası 2-1’den sonra yaşanır.
Kısa bir örnek maç
- Skor 0-0. Servis atan takım ilk üç sayıyı alır: 15-0, 30-0, 40-0. Dördüncü sayıyı kaybeder: 40-15. Beşinci sayıyı alır: oyun, set skoru 1-0. Taraf değişir (tek sayı).
- İkinci oyunda karşı takım servistedir. 40-40’a gelinir. Altın sayıyla oynuyorsanız tek sayı: karşılayan takım hangi taraftan karşılayacağını seçer, sayıyı alan oyunu alır. Avantajla oynuyorsanız iki fark gerekir.
- Set 6-6’ya ulaşır: tie-break. Sırası gelen oyuncu bir servis, sonra ikişer servis. 7-5: set 7-6.
- İkinci seti diğer takım 6-3 alır. Üçüncü set yerine süper tie-break: ilk 10’a ulaşan (2 farkla) maçı kazanır.
Sık karışan noktalar
- Skoru kim söyler? Gelenek olarak servis atan oyuncu, her sayıdan önce, kendi takımının sayısı önce olacak biçimde. Sesli söylemek tartışmayı yarıya indirir.
- “Oyun-set” okunuşu. 5-4 oyun, 40-30 sayı için: “beş dört, kırk otuz”.
- Camdan dönen top. Top rakip sahada bir kez sektikten sonra cama ya da tel örgüye çarpabilir, oyun devam eder; iki kez sekerse sayı biter. Bu kuralın puanlamayla ilgisi yok ama en çok sayı tartışması buradan çıkar.
- Yanlış servis sırası fark edilirse hata anında düzeltilir, o ana kadar oynanan sayılar geçerlidir.
Uygulamada
Yukarıdaki kuralların hepsi — altın sayı ya da avantaj, tie-break ve süper tie-break, dörtlü servis rotasyonu, sağ/sol servis kutusu ve taraf değiştirme hatırlatması — Skor Tabelası’nda maçı kurarken tek dokunuşla seçilir; uygulama skoru sesli söyler, servis sırasını gösterir ve yanlış basıldıysa geri alır. Kortta telefonu bir yere koyar, saatten ya da Bluetooth kumandadan sayı girersiniz; ayrıntısı skor tutma yöntemleri yazısında.